Ateşli Silahların Tarihçesi

Ateşli silahlar, barut gazının itici gücüyle mermi atan bütün silahlara denir. Ateşli silah denince, genellikle bir kişi tarafından taşınabilen küçük çaplı silahlar akla gelir. Oysa ateşli silahlar, büyük toplardan tüfeğe, av tüfeğine ve tabancaya kadar her türde ve boyuttaki silahları kapsar.

Ateşli silahların en eski kanıtı Kuzeybatı Çin’de, 10. yüzyıldan kalan ipek bir sancak üzerine yapılmış bir alev makinesinin resmidir. 1132’de, De’an kuşatmasında Çin askerlerinin Jürchenler’e karşı, mızrak başının yanına alev makinelerinin takıldığı kısa mızraklar kullandıklarına ilişkin yazılı kanıtlar da vardır ama kuşkusuz ateş mızrağı çok daha eskidir. İlk gerçek ateşli silahlar 1100’lerin ilk yarısına tarihlenebilir. Sichuan’daki bir Budist mağara tapınağındaki heykeller bunu kanıtlamaktadır. Bir heykel, ondan çıkan bir gülle ile alevler içinde vazo biçimindeki bombayı tutan bir şeytanı göstermektedir. Bugüne kalan en eski ateşli silah Mançurya’da bulunan bir tunç toptur. 1288’e ait olduğu söylenebilir.

Ateşli silahlar yazılan tarihle ilk kez barutun itici gücünden faydalanılarak Alman Filozofu Berthold Schwarz tarafından 1313 yılında icat edilmiştir. Daha sonra 1250 ve 1850 yıllarını kapsayan dönemde toplar gelişmiş ve barutun icadıyla kaval ve ağızdan dolma silahlar devri başlamıştır.

berthold schwarz ilk silah

Berthold Schwarz

İlk omuzdan kullanılan silah, topun icadından elli yıl kadar sonra yapıldı. İlk tüfekler bu günkü silahlardan çok daha ağır ve taşınması güçtü. Geri tepmesi güçlü olduğundan sehpalara kurulurdu. Tüfeklerin ateşlemesi de fitille yapılıyordu. 16. yüzyılda kullanılan bu tüfeklere “Fitilli Metris” adı verilmiştir. 17. yüzyılda ise parmak hareketiyle ateşlenebilen tabanca ve tüfeğe geçiş yapılmıştır. Ağızdan dolmalı ve çakmaklı ateşleme sistemiyle ilk tüfekler, piyadeler tarafından kullanılmıştır. Bu tüfeklere 17. yüzyılın ortalarında süngü ilave edilerek 17. ve 18. yüzyıllarda bu silahlar deniz savaşlarında da kullanılmıştır. Kuyruktan dolma yivli silahlar devri 1850- 1914: Bu devrede namlulara yiv ve setler açılarak yuvalı mermiler kullanılmaya başlanmıştır. Yivli silahlar devrinde hafif silahlar ve özellikle tabancalar hızla gelişmiştir, bu dönemde tüfeklerde de önemli gelişmeler kaydedilmiştir.

İlk tabanca 15. yy’da Osmanlıcada PİSTOV olarak isimlenmiş. İlk modern toplu tabancalar Colt firması tarafından 1855’de imal edilmiştir. Bu silahların yapılarında günümüze değin büyük değişiklikler olmamıştır.

Amerikalı mucit Hiram Maxims Boutique Winchester tüfek üzerinde makineli sistemi üretmiştir.(1838). Modern anlamda ilk otomatik tabanca 1839’da Alman kökenli bir mucit tarafından yapıldı. 1896 da MAUSER daha sonraki yıllarda büyük üne kavuşacak silahı üretti II. Dünya savaşında Almanlar Mavzeri 9mm’lik parabellum fişek kullanır hale getirdi. Bu silahın tamamen otomatik versiyonu II. Dünya savaşı sırasında İspanya da üretilmiştir. Otomatik dolduruşlu tabancalar 1900 yılında Belçikalı John Browning tarafından geliştirildi.

John Browning

John Browning

18. yüzyılda makineli tüfeklerde geliştirildi. Rekabet sistemi ilk kez 19. yüzyılda geliştirilmeye başlandı. 20. yüzyılda savaş tehlikesi nedeniyle Avrupa ülkeleri silah gelişiminde yarışır hale geldiler. Tüfek ve topların menzilleri ve isabet oranları artırıldı. Zırh ve beton delici silahlar kullanıldı. I. Dünya savaşında makineli tüfekler, boyu artırılmış mermiler, dumansız barut, metal fişekler kullanıldı.

Kaynak:

  • http://www.riv.co.nz/rnza/hist/gun/gunpdr.htm
  • http://www.islamansiklopedisi.info/dia/ayrmetin.php?idno=130155
  • https://tr.wikipedia.org/wiki/Ate%C5%9Fli_silahlar