Bakteriyosin nedir? Nasıl Yapılır? Nasıl Çalışır?

Antibiyotikler ile mutlaka daha önceden tanışmışlığınız vardır. En basit tabiriyle antibiyotikler vücudumuzun savunma mekanizmasının savunucu askerleridir.Antikorların yetersiz kaldığı hastalık anında su ile yuttuğunuz bir antibiyotik kapsülü hastalığın seyrini değiştirir.İlerlemekte olan hastalığı yavaşlatır sonra da tamamen vücuttaki ilerleyişini ve direnişini sona erdirir.Bu yazdıklarımı muhtemelen daha önceden biliyordunuz.Bu yazımda elbette sizlere antibiyotikten bahsetmeyeceğim.Bu kısma kadar antibiyotiklerden söz etmemin  nedenine gelecek olursak asıl konumuz olan bakteriyosinlerin antibiyotiklerle görev akrabası olmalarıdır.Dediğim gibi antibiyotiklerle mutlaka daha önceden tanışmışsınızdır.Peki bakteri olanlarını hiç duydunuz mu?

Bakteriyosinler, çok sayıda bakteriyi içinde kapsar.Bu çok sayıda bakterilerin ürettikleri proteinler sayesinde aynı türün farklı suşlarını ve yakın akraba olan türleri öldürebilmekte veya gelişimlerini durdurabilmektedir. Bahsettiğim yok etme mekanizması size tanıdık geldi mi?Bakteriyosinler tıpkı antibiyotikler gibidir.Yok etmekle görevli proteinleri üreten bu bakterileri antibiyotiklerden ayırmak için bakteriyosin kavramı geliştirilmiştir.Bakteriyosinler antibiyotiklere oranla daha dar bir alanda faaliyet göstermektedirler.Başka bir deyişle savunma alanları küçüktür.

Bakteriyosinler nasıl isimlendirilirler?

Genellikle kendilerini üreten organizmaların isimlerine göre adlandırılmaktadırlar.Örneğin Escherichia coli ‘de bulunan Col plazmitlerinin kodladığı bakteriyosine kolisin adı verilmiştir.Başka bir örnek vermek gerekirse Bacillus subtilis’in ürettiği bakteriyosinlere ise subtilisin adı verilmiştir.

Bakteriyosinler nasıl çalışırlar?

Bakteriyosinlerin ne olduğunu ve nasıl isimlendirildiklerini yazımın geride kalan kısımlarında açıklamaya çalıştım.Bu kısımda ise sorulması gereken asıl soruya cevap vermeye çalışacağım.Bakteriyosinler nasıl çalışır?Bu soruya cevap verebilmek için genel olarak ortaya konuşmaktansa bir örnek üzerinden ilerlemekte yarar görüyorum.Örneğin Escherichia coli nin ürettiği kolisin üzerinden çalışma mekanizmasını anlamaya çalışalım.

Escherichia Coli’nin Col plazmitleri çeşitli kolisinler üretmektedir.Bir hücreden salıverilen kolisinler duyarlı hücrelerin yüzeylerinde bulunan alıcılara yani reseptörlere bağlanırlar.Kolisin bağlanan alıcının hücredeki normal görevi büyüme yada mikro boyutlardaki besinlerin hücre zarından taşınmasıdır. Kolisinler, hücrenin yerine getirmesi gereken buna benzer bazı temel işlevleri bozarak hücreyi öldürürler.