Doku Mühendisliği Nedir?

“Doku Mühendisliği” kavramı ilk olarak 1993 yılında Langer ve Vacanti tarafından bir iskele ile veya iskele olmadan hücre transplantasyonu ile yeni doku ve organların oluşturulması süreci için kullanılmıştır.Doku mühendisliği, herhangi bir sebepten dolayı yapısı bozulmuş biyolojik dokuları yeniden eski haline getirme, yapısal ve fonksiyonel özelliklerini onarmayı amaçlayan multidisipliner bir bilim dalıdır.

Son yıllarda hücre biyolojisindeki akıl almaz gelişmeler, hasarlı dokuları onarmak için doku ve organların üretilebilmesinin yolunu açmıştır.Hücre ve moleküler biyoteknoloji alanındaki güncel gelişmeler hücre terapisi ve doku mühendisliği gibi ileri tedavi yöntemlerinde de yol kat edilmesini sağlamaktadır. Doku mühendisliği;

  1. Kanser, hastalık veya travma nedeniyle zarara uğramış dokuların in vitro geliştirilen doku ve organlarla değiştirilmesi veya fonksiyonlarının desteklenmesi
  2. Doku tamiratının direkt olarak vücut içinde (in vivo) yönlendirilmesi olarak ifade edilir.

Doku mühendisliği; hastalıklı veya ölmüş dokuların yerine işlevsel, sağlıklı doku ve organların oluşturulmasını amaçlayan bir bilim dalıdır. Tek bir doku veya organın oluşturulması sürecinde; uygun doku iskeletlerinin, hücre kaynaklarının ve sinyallerin tanımlanması gereklidir. Bu hücresel tedavi yaklaşımında, izole edilmiş hücreler ex vivo şartlarda üç boyutlu hücre dışı matriks molekülleriyle benzer olarak tasarlanmış yapı iskeleleri üzerine ekildikten sonra özel şartlar altında yeniden farklılaştırılarak çoğaltılmakta ve oluşturulan dokuya benzer yeni hibrit yapılar geri nakledilmektedir.

Kraniyofasiyal doku mühendisliği; konjenital anomaliler, travma veya hastalıklar sonu kaybedilmiş dental, oral ve kraniyofasiyal yapıların yeniden oluşturulmasını ve yenilenmesini sağlamayı hedef olarak belirlemiştir. Oral ve kraniyofasiyal dokuların rejenerasyonu, temel bilimler, klinik bilimler ve mühendislik teknolojisinin sentezini gerektirmektedir.

Doku mühendisliği uygulamaları için gerekli olan üç ana komponent;

  1. Hasar görmüş veya yok olmuş dokuyu tekrar oluşturacak hücreler,
  2. Taşıyıcı görevi yapan ve hücrelere desteklik sağlayan materyaller
  3. Hücre üremesi ve farklılaşması için gerekli morfogenik sinyaller,sitokinler ve bazı biyoaktif faktörlerdir.