Kamu Denetçisi (Ombudsman) Nedir?

Kamu Denetçisi (Ombudsman), idarenin her şeyden önce hukuka uygun çalışmasını ana hukuk içersinde takdir hakkını kullanırken de keyfiliğe kaçmamasını, haksızlık yapmamasını ve idari işlemlerin belli bir kalite içerisinde yürütülmesini sağlamayı amaçlayan bir denetimi gerçekleştirmektedir. Kamu Denetçisi (Ombudsman) sadece incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.

Kamu Denetçisi (Ombudsman) Nedir? Bireyle devlet organları arasında çıkan anlaşmazlıklarda arabuluculuk yapan bağımsız bir kurumdur.

Kamu denetçisi idare hakkında bir işlemi gerçekleştirebilmesi için bir şikayetin varlığı gereklidir. Tek başına işlem yapamaz. Kamu Denetçisinin (Ombudsman) zorlama ve emir verme yetkisi olmadığından tavsiye ve ikna yoluyla idarenin eylem ve işlemlerini hukuka uygun hale getirecektir. İkna edemediği, tavsiye yerine getirilmediği zaman Kamu Denetçisi (Ombudsman) bunu kamuoyuna açıklayabilir.

Kamu Denetçisi (Ombudsman) anayasal bir kurum olup kamu tüzel kişiliğine (özel bütçeye) sahiptir. TBMM Başkanlığına bağlı olarak görev yapan Kamu Denetçisi (Ombudsman) Başdenetçilik ve Genel Sekreterlikten oluşmaktadır. Kurumda 1 Başdenetçi ve 5 Kamu Denetçisi ile genel sekreter ve diğer personel görev alır.

Başdenetçi olmak için 50 yaşını doldurmuş olmak denetçi için 40 yaşını doldurmuş olma şartı vardır.

Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler ve resn imzaladığı belgeler,  yasama yetkisi ile ilgili durumları, yargı ve TSK faaliyetlerini araştıramaz ve inceleyemez. Ayrıca, belirli bir konuyu içermeyen şikâyetler de incelemeye alınmaz.

Kamu denetçisi her başvuru ile tek tek ilgilenir: Kamu denetçisi bir şikayet asılsız olsa bile, şikayetçiye cevap vererek neden asılsız olduğunu açıklar veya şikayet denetim alanı dışında ise, şikayetçiye başka ne gibi yollara başvurabileceğini açıklar. Her başvuru ile tek tek ilgilenir.

Kamu denetçisine, yasalarla, dosyaların tamamına girme hakkı verilmiştir. Bu yetki aleyhte verilen kararların öğeleri ile idari gizlilik nedeniyle başkalarına verilmeyen bilgileri de kapsamaktadır. Kamu denetçisinin soruşturmaları sonucunda yönetime yaptıkları öneriler yönetim tarafından benimsenmezse, zorlama yetkilerinin bulunmaması nedeniyle, olay ve öneriler Parlamentoya bildirilmekte ve aynı zamanda kamuoyuna açıklanmaktadır. Parlamentoya bilgi verme ve kamuoyuna açıklama yıllık raporlarla olduğu gibi önemli olaylarda özel raporlar düzenlenerek de yapılmaktadır.

Kaynak:

  • http://www.ombudsman.gov.tr/
  • https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye_Cumhuriyeti_Kamu_Denet%C3%A7ili%C4%9Fi_Kurumu
  • http://sde.org.tr/tr/authordetail/kamu-denetciligi-kurumunun-gorev-ve-yetkileri/563