Kaplumbağa Terbiyecisi’nin Bilinmeyen Sırrı

Kaplumbağa Terbiyecisi fotoğrafını aslında hemen hemen hepimiz biliyoruz. Bir pencere kenarında yaşlı bir ihtiyar elinde flütü ve kaplumbağaları ile birlikte olan tablo. Tabloyu yapan kişi Osman Hamdi Bey. Kendisi aynı zamanda Türkiye’de Müzeciliğin Kurucusu olarak geçiyor. Osmanlı’da ilk Müze Müdürü olan Hamdi Bey Arkeoloji Müzesi’nin ve Osmanlı’nın ilk güzel sanatlar akademisinin kurucularından.

Osman Hamdi Bey’in babası avukat olsun diye oğlunu Fransa’ya gönderir. Ancak oğlu eğitimini yarıda bırakıp Maria adlı bir genç kızla çıkagelir. Sadrazam olma yolunda ilerleyen Baba bu duruma ne cevap vermiştir bilinmez ama oğlunu her ne kadar devlet işlerine verdiyse de Osman Hamdi Bey bir türlü sanat işinden kopamaz. Yabancıların Osmanlı topraklarından çıkardıkları eserleri ülkelerine götürmelerine gönlü bir türlü razı olmamış ve dönemin padişahı II. Abdülhamit’e bir kanunname hazırlayıp sunmuş. Kanunname ile Osmanlının kazıları kendi yapması, çıkan buluntuları sahiplenmesi ve sergilemesi izin almış. İlk başta çok yetersiz olan bu kanun için yıllarca çalışmış ve sabır göstermiş. Bir çok engellemelerle karşılaşan Hamdi Bey’in o zamanlarda kurduğu ve bir ilk olan Güzel Sanatlar Akademisi’ndeki öğrenci tabloları, çalışmaları yakılmış, heykeller parçalanmış. Bazı kesimler II. Abdülhamit’e Hamdi Bey’in çalışmalarının engellenmesi için çok baskı yapmış. O ise bu yolda durmadan direnmiş.

İşte hayatının son yıllarında yaptığı Kaplumbağa Terbiyecisi’nin gerçek sırrı da buradan geliyor. Tablodaki o ihtiyar adam, Osman Hamdi Bey’in ta kendisi.  Kaplumbağalar ise yıllarca eğitmeye çalıştığı insanlar. Kamburu, sırtındaki kaplumbağa sırtı, flütü ise bu işin zorluğunu simgeliyor.

Ayrıca kaplumbağa terbiyecisininde iki versiyonu bulunmakta bir tanesi 1906 diğeri 1907 yılına ait. İki tablo hemen hemen birbirinin kopyası durumunda ancak bir kaç değişiklik var. İkinci yapılan tabloda önceki tabloda sökük durumda olan Hz. Muhammed (S.A.V) tablosu yerinde, sonra bir su şeysi var pencere kenarında ayrıca kaplumbağalarda 1 tane artmış. Artık bir mesaj mı başka bir şey mi bilinmiyor.

kaplumbağa terbiyecisinin sırrı

 

Diğer bir durum ise Osman Hamdi Bey’in başka bir tablodan esinlendiği şeklinde. 1869’da Tour du Monde isimli dergide yayınlanan Charmeur de tortues isimli gravür Osman Hamdi Bey için esin kaynağı olduğu söylentiler var. Ayrıca Osman Hamdi Beyin 13 Temmuz 1869’da Bağdat’tan babasına gönderdiği mektupta, “bana yollamış olduğunuz Tour du Monde’u okudum” yazmaktadır. Bu danayarak bir çok kişi esinlendiği yönünde görüş belirtmişlerdir. Ne kadar benzede benzesin Osman Hamdi Bey’in harika bir sanat eseri kazandırdığı kesin.

Charmeur de tortues


    Bir şeyler yaz bakalım :)