Mutasyonun Moleküler Temeli

Mutant canlılar, çoğu zaman bilim-kurgu filmlerinin konusu olmuştur.Mutasyonu ve mutantları ilginç hale getiren şey hiç şüphe yok ki basit olarak algılanan bir canlının mutasyon sonucu daha güçlü ve daha mükemmel bir canlı haline gelmesidir.Peki mutasyon dediğimiz şey her zaman bilim-kurgu filmlerinde görüldüğü gibi bir canlıyı daha güçlü hale getirecek bir şey midir?İşin biyolojik temellerini biraz kurcaladığımızda olayın sinemadakiyle benzerlik göstermediğini anlarız.Mutasyonu ve mutant canlıları gerçek anasıyla anlamak ve öğrenebilmek için mutasyonun moleküler temelini incelemek gerekmektedir.

Mutasyonlar ya kendiliğinden olur ya da teşvik edilirler.Kendiliğinden oluşan mutasyonlar DNA’daki baz yapılarının değişmesine sebep olan kozmik ışınlar gibi doğal radyasyona maruz kalma sonucu oluşmaktadır.Radyasyonu hepimiz Çernobil’den ve Hiroşima’dan tanıyoruz.Mutasyonun sebeplerinden biri de radyasyon ise sizce mutasyon canlıları daha kusursuz hale getirebilir mi?Cevabınız elbette hayır olacaktır.Tıbbi veriler de bu hayır cevabınızı doğrular niteliktedir.Radyasyonun akut ve somatik etkileri insan vücuduna aks ettiğinde ortaya yapısal bozuklukları olan doğuştan engelli bireylerin çıktığı gözlemlenmiştir.Bu nedenle mutasyonun canlılar üzerinde iyi etkileri olduğu savunulamaz.

Kendiliğinden oluşan mutasyonlarda oksijen radikalleri DNA’yı kimyasal olarak değiştirerek DNA yapısına etki edebilirler.Örneğin oksijen radikalleri guanini 8-hidroksiguanine dönüştürebilmekte ve bu olay kendiliğinden oluşan mutasyonla sonuçlanmaktadır.Fakat mutasyonların önemli bir kısmı DNA replikasyonu sırasında bazların eşleşmesi sırasında ortaya çıkan bazı hatalar sonucu meydana gelmektedir.Mutasyon eğer tek bir baz çiftinde oluşuyorsa bu tip mutasyonlara da nokta mutasyonu adı verilir.

Sonuç olarak mutasyonlar insanın tarih öncesi çağlardan bu yana türlü adaptasyonlarla elde ettiği genetik yapıda bir hata olması sonucu ortaya çıkmaktadır.Bir hata asla kusursuz mükemmellikler getirmez.Mutasyonlar insanların ve diğer tüm canlıların kalıtsal düşmanıdır.Canlıların mükemmel tasarımını bozarlar ve hem genotipte hem de fenotipte farklılıklara ve kusurlara yol açarlar.Bir insan olarak engelli olmanın ne kadar zor olduğunu düşünebiliyoruz.Engelli olmak sadece insan için değil canlılık vasfını taşıyan her türlü varlık için zor bir durumdur.Bu engelli doğmak durumu çoğunlukla mutasyon sebebi ile ortaya çıkmaktadır ve yazımın başlarında da belirttiğim gibi mutasyonun ortaya çıkmasındaki en etkili sebep radyasyondur.Günümüz dünyasında ise radyasyon giderek yaygınlaşmakta ve maruz kaldığımız radyasyon miktarı giderek artmaktadır.

Geleceğe yönelik düşünüldüğünde teknoloji sadece radyasyon üretmeye devam edip, radyasyona bir çözüm üretemezse 100 yıl sonraki torunlarımız bizlere hiç benzemeyebilirler.