Nükleer Silah Nedir? Çeşitleri ve Etkileri Nelerdir?

Nükleer Silah temel amacı kitlesel bir yok etme ile üstünlük sağlamaktan ibaret olan korkunç bir silahtır. Atıldığı veya kullanıldığı yerlerdeki etkileri yüzyıllarca sürebilir. 20. yy başlarında bölünebilen en küçük parçaya atom denilmekteydi. Bilim adamları atom çekirdeğinde bulunan protonların hareketlerini göz önüne alarak çekirdeğin parçalanması durumunda ortaya büyük miktarda enerjinin çıkacağını tahmin etmekteydiler. Bu nedenle atom çekirdeğini parçalama çalışmalarına 20.yy başlarında gizlilikle başlandı ve ilk nükleer bomba olan atom bombası kullanılır hale getirildi. Klasik bombaların patlaması sonucunda oluşan zarar dar bir alanı kapsamasına karşılık nükleer silahların meydana getirdiği zararın sınırlarını çizmemiz şu an için imkânsızdır. Bu yüzden atom çekirdeği parçalanarak atom bombasının kullanılır hale gelmesi dünya savaş tarihinde yeni bir dönemi başlatmıştır.

Atom çekirdeğini parçalayarak bomba haline getirme çalışmaları 1945 yılında ABD’nin Hiroşima ve Nagasaki’ye attığı iki atom bombasından sonra gizliliğini yitirdi. Atom bombasının bu iki şehrin yok olmasına neden olduktan sonra nükleer silahların geliştirilmesi yönündeki çalışmalar hızlandı. ABD’ den sonra nükleer silah denemelerine 1949’da Rusya katıldı ve bunu 1952’ de İngiltere, 1960’ da Fransa, 1964’ de Çin ve 1974’de ise Hindistan takip etti. Nükleer silah çalışmaları sadece atom bombasıyla sınırlı kalmayıp ilerleyen yıllarda atomun parçalanmasıyla ortaya çıkan enerjiden yararlanarak Hidrojen bombası da kullanılabilir hale getirildi.

nukleer-silah-nedir

Atom Bombası

Atom çekirdeğinin parçalanmasından dolayı ortaya çıkan enerjiye atom bombası denir. Atom bombasındaki temel mantık patlamanın kontrolsüz çekirdek tepkimesi yoluyla sağlandığı bir bomba modelidir diyebilirz. Atom bombasında çekirdek tepkimesi zincirleme ve çok hızlı gerçekleştiğinden ortaya oldukça yüksek miktarda bir enerji açığa çıkar ve bu da patlama ile beraberinde şok dalgası ortaya çıkarır. Aslına tahribatı yapan şey şok dalgasıdır. Atom bombasının ortalama etkisi 40 km çapındadır ancak söz konusu devasa bir bomba olduğundan değişik mühendislik yöntemi ile bu etki azaltılır veya arttırılır. Günümüzde üretilen bombalar daha çok yüksek zenginlikte plütonyum ve uranyum içerikli bombalardır. Bu yüksek zenginlikte malzeme, zenginleştirme tesislerinden ya da nükleer reaktörlerden elde edilmektedir.

Atom bombasında patlamanın gerçekleştirilmesi için öncelikle çekirdek tepkimesinin meydana gelmesi gerekmektedir. Bunun içinde tepkimenin kritik adı verilen seviyede ya da üstünde olması gerekmektedir. Ve ayrıca patlama için belli miktardaki kütlenin belli bir hacimde olması gereklidir. Bu gereken en az kütleye kritik kütle, hacime de kritik hacim denmektedir. İşte atom bombalarına kritik kütle sağlanacak miktarda malzeme yerleştirilir ve bu malzeme dağınık yerleştirilir ki kritik hacim şartı yerine gelemez  ve bu nedenle bomba beklerken ya da taşınırken tamamen güvenli bir şekilde yerinde durur.

Atom bombasında patlamanın fünye diyebileceğimiz bir parça bulunur ki bu genelde dinamit olur. ilk olarak dinamit patlar ve patlamanın etkisi ile dağınık nükleer malzeme bir araya gelerek kritik hacme ulaşır. Ve ardından nötron kaynağı zincirleme çekirdek tepkimesini  başlatır ve bundan sonrası kontrolsüz bir biçimde devam eder ve patlama gerçekleşir. Nükleer bombalar ile ilgili ilk çalışamlar gizli bir şekilde yapılmıştır. Bu deneyler 1940’larda Klimorton’da gerçekleşmiştir. Deneylerin yapıldığı bölgelerde yerlerde yaşayan çocuklarda engelli doğum oranları artmıştır.

Hidrojen Bombası

Ağır hidrojen atomları çekirdeklerinin birleşerek helyum durumuna gelmeleriyle elde edilen bombaya hidrojen bombası denir. Nükleer bombalar atıldıkları ortama ses, ısı, ışık yaymasına ilave olarak radyasyon etkisi de yoğun bir şekilde görüldüğünü söyleyebiliriz.