Protein Kaçağı Nedir? Nedenleri Nelerdir?

Bu makelemiz de böbreklerde meydana protein kaçağı tedavisi, böbreklerde protein kaçağı belirtileri ve bunların protein kaçağı nedenleri konusunda bilgi vermeye çalışacağız.

İdrar, böbreklerde kanın süzülmesi sonucu meydana gelen bir sıvıdır. İdrar vücudun su ve elektrolit düzenini sağlayan önemli bir sıvıdır. Kan düzeyi artınca zararlı hale gelen üre gibi maddeler idrarla atılır. Sağlıklı insanlarda idrarda şeker ve yağ bulunmazken az miktarda protein vardır. 24 saat boyunca idrarla kaybedilen protein miktarı 150 mg’ın altındadır. Günlük 150 mg’dan daha fazla protein kaybı olması böbrek hastalıklarını gösterir. Böbrekleri etkileyen hastalıkların ilk belirtilerinden biri idrarla atılan protein miktarının artmasıdır. Şeker hastalığı ve yüksek tansiyon bu hastalıkların en çok bilinen ve en yaygın olanlarıdır. Nefritler böbreğin kendi hastalıklarıdır. İdrarla atılan protein miktarının artması nefritlerin önemli belirtilerinden biridir. Kalp yetmezliği, kan hastalıkları ve sistemik lupus eritematozus gibi bazı romatizmal hastalıklarda da idrarda protein kaçağı olur. Yüksek ateş, gebelik ve ağrı kesici ilaçların uzun süreli kullanımı da protein kaçağına neden olabilir. Günlük 150 mg ile 500 mg arasındaki protein kaçaklarında herhangi bir klinik belirti olmaz, sadece idrar tahlillerinde protein tespit edilir. Protein kaybı daha fazla olursa bacaklarda ödem, karında sıvı birikimi gibi belirtiler ortaya çıkar. Böbreklerin hasar görüp görmediğini belirlemek için şeker, yüksek tansiyon, kalp ve romatizma hastalarında düzenli olarak idrar tahlillerinde protein miktarına bakılır.

Standart olarak idrarda bulunan protein miktarı negatif özellik göstermelidir. 24 saat bekletilen bir idrarda ki protein miktarı 1-14 mh/dl olmalıdır. Eğer çıkan değer yüksek ise patolojik bir rahatsızlık olduğunu düşünülmelidir. Genellikle protein kaçağı olup olmadığını anlamak için aç karınla ve sabahları ilk idrar incelenmelidir. Seyreltilmiş idrar sonuçları (sıvı-içiçek alımı sonrası) doğru değerler vermeyebilir.

Protein kaçağı ciddi ise basit bir idrar tetkikiyle(tam idrar tetkiki) rahatlıkla tespit edilebilir. Tam idrar tetkikinde protein + gelir. Bu durumda 24 saatlik(1 gün) idrar toplanır. 24 saatlik idrarda 1 günde atılan protein miktarı tespit edilir. 1 günde atılan protein miktarı 100 mg/gün geçiyor ise protein kaçağından bahsedilir.

Protein Kaçağı Derecelendirilmesi

  • Eğer bir günlük protein kaçağı 3 gram üzerinde ise ciddi proteinüri mevcuttur.
  • Eğer bir günlük 1-3 gram protein kaçağı orta derecede protein kaçağı mevcuttur.
  • Eğer bir günlük 1 gr altı protein kaçağı varsa düşük derecede protein kaçağı mevcuttur.

Protein Kaçağı İki Yerden Oluşur

  • Glomerül dediğimiz süzme fonksiyonun olduğu yerden sıvı ile birlikte proteinlerde idrara geçer.
  • Süzülen sıvının içeriğinin emilerek idrar haline gelmesine vesile olan tüplerden protein kaçağı gelişebilir.

Normal bir kişinin idrar yoluyla ortaya koyduğu proteinin 10-15 mg ı albümin şeklinde çıkarılır, diğer kısmı ise değişik plazma proteini ve renal hücrelerden köken alan glikoproteinlerdir. Egzersiz, ateşli hastalıklar ya da ağır dehidratasyon böbrek hastalığı olmadan proteinüriye sebebiyet verebilir. Albümin için dibstick testi genel olarak hafif zincirli globulinleri belirleyemez  ve fazla alkali idrarda yanıltıcı pozitif test sonucu doğurabilir.

Çok sık idrara çıkma, idrarın kokusunda değişiklik veya tuhaflık, idrarın rengi, idrar miktarında değişim, idrarın koyu renk ya da kara sarı, kokulu, kanamalı olması kişinin dikkat edilmesi gereken unsurlardır.

İdrarda Protein Kaçağını Arttıran Nedenler

Prerenal organik nedenler:
Ağır anemi
Amiloidozis
DM (Şeker hastalığı)
SLE
Polikistik böbrek hastalığı
Yanlış kan transfüzyonu
Gebelik toksemisi
Ağır şok
Konjestif kalp yetmezliği
Renal ven trombozu
Konvülsiyonlar
Bazı karaciğer hastalıkları
Üreterler, prostat ya da üretra taşları
Nefritler
Nefrotik sendrom
Nefrosklerozis
Böbrek infeksiyonları
Sistemik nedenlerle böbrek tutulumu: